Eerenberg vraagt Eerste Kamer box 3-novelle nog dit jaar te behandelen

Eerenberg vraagt Eerste Kamer box 3-novelle nog dit jaar te behandelen

Staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg heeft de Eerste Kamer op 17 november 2026 gevraagd de Wet werkelijk rendement box 3 en de bijbehorende novelle vóór het einde van het jaar te behandelen. In zijn brief aan de senaat schrijft hij dat het kabinet het "wezenlijk" vindt dat beide voorstellen per 31 december 2026 door de Tweede en de Eerste Kamer zijn aangenomen. Hij erkent dat de korte termijn een groot beroep op de Kamer doet.

De reden is de dekking: de maatregelen die de belastingopbrengst moeten opleveren om de kosten van het voorstel op te vangen. De novelle, een wetsvoorstel dat het al bij de senaat liggende box 3-voorstel wijzigt, moet op 1 januari 2027 in werking treden omdat de dekkingsmaatregelen dan moeten ingaan. Wordt de novelle na die datum behandeld, dan moeten de ingangsdatum en het dekkingspakket via een nieuwe novelle worden aangepast. Terugwerkende kracht is volgens Eerenberg niet mogelijk.

Details

De brief beantwoordt een vraag van de vaste Eerste Kamercommissie voor Financiën van 10 november. Aanleiding voor die vraag was vooral dat het kabinet de uitbreiding van de vermogenswinstbelasting, een belasting bij verkoop, naar 2029 had verschoven in plaats van 2028. Dat uitstel geldt volgens de brief alleen voor box 3 zelf. Het forfaitaire stelsel blijft daardoor ook in 2028 gelden: de belasting wordt berekend over een verondersteld rendement, en met de tegenbewijsregeling kan een belegger aantonen dat zijn werkelijke rendement lager was. Wel wordt de invoering volgens de brief van 3 november vervroegd naar 2028 als dat uit gesprekken met de banken mogelijk blijkt.

Waarom 1 januari zo zwaar weegt, blijkt uit de dekking zelf. Het kabinet schrapte eerder de dekking via box 3, waaronder de verlaging van het heffingsvrij vermogen, en koos voor maatregelen die volgens de novelle per 2027 ingaan. Het bedrag dat een directeur-grootaandeelhouder zonder extra heffing van zijn eigen bv mag lenen, zou dalen van € 500.000 naar € 420.000 in 2027, aflopend tot € 100.000 in 2031. Ter gedeeltelijke compensatie zouden de box 2-tarieven van 2027 tot en met 2030 omlaaggaan, van 24,5% naar 23,5% en van 31% naar 29%. In de memorie van toelichting raamt het kabinet de opbrengst van de lagere leengrens op € 476 miljoen in 2027 en de derving door de lagere box 2-tarieven op € 575 miljoen per jaar; het pakket is zo gekozen dat het effect op het EMU-saldo, het begrotingssaldo volgens de Europese regels, tot en met 2031 per saldo neutraal is. Juist deze maatregelen moeten op 1 januari 2027 ingaan.

Impact

Met de novelle valt per 2029 niet alleen vastgoed onder de vermogenswinstbelasting, maar ook alle financiële instrumenten in de zin van de Wet op het financieel toezicht, zoals aandelen en verhandelbare obligaties. Daarmee valt volgens de memorie van toelichting bij de start 90% van het box 3-vermogen met waardeontwikkeling onder die belasting. Voor banktegoeden en vorderingen die geen financieel instrument zijn, geldt in 2029 nog een vermogensaanwasbelasting, een heffing over de jaarlijkse waardestijging, ook als er niets is verkocht; het kabinet verwacht die per 2030 via een apart voorstel onder de vermogenswinstbelasting te brengen.

Voor verhuurders nam de Tweede Kamer het amendement-Grinwis c.s. aan: in box 3 komt een aftrek van kosten voor onroerende zaken. De indieners noemen 2028 als vroegst mogelijke ingangsdatum; het tijdstip wordt bij koninklijk besluit bepaald.

Ook de gegevenslevering staat onder druk. De handleidingen waarmee financiële instellingen hun gegevens over belastingjaar 2029 leveren, moeten uiterlijk 1 juli 2027 vaststaan, terwijl het overleg daarover normaal ruim een jaar duurt.

Vooruitzichten

De Tweede Kamer nam de novelle op 12 november aan, op dezelfde dag als het Belastingplan 2027, dat met 76 tegen 74 stemmen werd aangenomen. De senaat stelde de stemming over de wet eerder uit tot de novelle is behandeld. De commissie voor Financiën besprak op 17 november de procedure; een datum voor de plenaire behandeling of stemming over de novelle is nog niet bekendgemaakt. Op 24 november staan in dezelfde commissie de technische briefing en de inbreng voor het verslag, de schriftelijke vragen van de fracties, over het Belastingplan 2027 gepland.

Haalt de senaat de jaarwisseling niet, dan volgt een nieuwe afweging over de dekking en een nieuw wetgevingstraject, dat volgens Eerenberg tijd kost. Het kabinet noemt het onwenselijk dat burgers dan voor onbepaalde tijd in onduidelijkheid blijven over de belasting op hun vermogen.

Discussieer mee op het forum

Deel je ervaringen en inzichten met andere beleggers.

Open discussie op het forum →