Bliss Hypothekenfonds biedt (als enige aanbieder) de mogelijkheid om al vanaf een inleg van € 10.000 te beleggen in hypothecair gedekte obligaties. Deze constatering roept de vraag op: handelt Bliss hiermee niet als een bank door opvorderbare gelden aan te trekken én deze vervolgens door te lenen? En zo ja, welke consequenties kan dit hebben?
Het aanbod van Bliss Hypothekenfonds
Bliss Hypothekenfonds biedt obligaties aan met een minimale deelname van € 10.000, een vaste rente van 6% to 7% netto per jaar, met een maandelijkse uitkering. De belegging is gedekt door vastgoed als onderpand en heeft een vaste looptijd.
Voor de (zeer) vermogende particulieren, family offices, vermogensbeheerders en institutionele beleggers is er de mogelijkheid tot maatwerk. Hierbij kan worden geïnvesteerd vanaf € 100.000 met flexibele looptijden en de mogelijkheid tot selectie van het vastgoed waarin wordt belegd.
Definitie van bank en opvorderbare gelden
Om de mogelijke overtreding van de Wft door Bliss te begrijpen, is het van belang om de definities van een ‘bank’, ‘opvorderbare gelden’ en ‘professionele marktpartijen’ te bekijken. Volgens de Wet op het financieel toezicht (Wft) is het namelijk verboden voor partijen die geen bankvergunning hebben om bedrijfsmatig buiten een besloten kring opvorderbare gelden van anderen dan professionele marktpartijen aan te trekken en deze door te lenen/op basis hiervan kredieten te verlenen.
De term ‘opvorderbare gelden’ wordt door De Nederlandsche Bank (DNB) gedefinieerd als “gelden die op enig moment terugbetaald moeten worden, uit welke hoofde dan ook, en waarvan op voorhand duidelijk is welk nominaal bedrag moet worden terugbetaald”. Voorbeelden van opvorderbare gelden zijn onder andere uitgegeven obligaties. Professionele marktpartijen zijn beleggers die een investering van tenminste €100.000 verschaffen.
Hoewel er uitzonderingen zijn op het verbod op aantrekken voor opvorderbare gelden, zoals wanneer een bedrijf onder de grens van €5 miljoen per jaar aan aangetrokken gelden blijft, geldt dit niet voor het verbod op het doorlenen ervan of voor het toekomen aan de definitie ‘bank’.
Dus, voldoet Bliss aan de definitie van ‘bank’?
Een bank wordt gedefinieerd in de Wft en CRR “als een onderneming waarvan de werkzaamheden bestaan in het (i) bij het publiek aantrekken van deposito’s of van andere terugbetaalbare gelden en (ii) verlenen van kredieten voor eigen rekening.” (zie https://www.dnb.nl/voor-de-sector/open-boek-toezicht/sectoren/banken/vergunningaanvraag-banken/definitie-bank/)
Gegeven dat Bliss opvorderbare gelden aantrekt van het publiek om deze vervolgens in hypothecair gedekte obligaties te investeren, vroegen wij ons af of Bliss hierdoor als bank opereert. Op basis van de door Bliss op de website online verschafte informatie kwam een door ons geraadpleegde advocaat tot het volgende:
“Sommige obligaties van Bliss kennen een minimale deelname van EUR 10.000. Op basis daarvan zullen de beleggers naar wij aannemen niet kwalificeren als professionele marktpartij (en aldus wel kwalificeren als publiek). Kort en goed, wij verwachten dat Bliss inderdaad opvorderbare gelden aantrekt van het publiek.
Zonder de specifieke bedrijfsvoering van Bliss te kennen, lijkt het er bovendien op dat zij de gelden vervolgens aanwenden om voor eigen rekening kredieten te verstrekken (voor eigen rekening kredieten verstrekken betekent dat de onderneming zelf het financiële risico loopt van die kredietverlening). Kijkend naar de definitie van bank, dan kunnen wij ons inderdaad voorstellen dat in deze situatie kan worden toegekomen aan de kwalificatie als bank.
En wat zijn de consequenties hiervan?
De consequenties hiervan kunnen aanzienlijk zijn. De Nederlandsche Bank (DNB) houdt toezicht op de naleving van de Wft en kan handhavend optreden tegen partijen die zonder de benodigde vergunning bankactiviteiten verrichten of opvorderbare gelden aantrekken. Dit kan leiden tot boetes, lasten onder dwangsom of zelfs de verplichting om de activiteiten te staken. Daarnaast kan een dergelijke constatering het vertrouwen van beleggers schaden.
Of Bliss Hypothekenfonds over het eigen vermogen beschikt om dergelijke boetes te voldoen is niet bekend. Wij hebben Bliss om een reactie gevraagd, een deel hiervan treft u hieronder, de volledige reactie kunt u (hier) inzien. Inmiddels heeft het bedrijf ook aangegeven de casus aan De Nederlandse Bank voor te leggen, wordt ongetwijfeld vervolgd!
—
“Uw standpunt inzake opvorderbare gelden aantrekken
We kunnen uw standpunt dat Bliss Hypothekenfonds opvorderbare gelden aan zou trekken niet volgen. Alle fondsen in Nederland kunnen in beginsel onder voorwaarden gebruik maken van de mogelijkheid om opvorderbare gelden ter beschikking te krijgen als gevolg van het aanbieden van effecten (obligaties en andere schuldtitels) in overeenstemming met het bepaalde in het Deel gedragstoezicht financiële markten van de Wft. Ook geldt het verbod niet voor degenen die ingevolge de Vrijstellingsregeling Wft zijn vrijgesteld van het verbod, en voor degenen aan wie, op aanvraag, ingevolge artikel 3:5, vierde lid, van de Wft door DNB ontheffing is verleend. Oftewel, de verbodsbepaling van artikel 3:5 van de Wft heeft een bepaalde reikwijdte. Bliss Hypothekenfonds gebruikt op de website niet het woord bank en stelt dat als uitgevende instelling ook zeker niet te zijn.
Uw concept artikel (sic) en onze reactie hierop
(..) Het doen van uitspraken op basis van reclamemateriaal, zoals onze website, zonder onze bedrijfsvoering te kennen, lijkt ons niet zinvol. Het uitsluitend in verband brengen van ons fonds specifiek met dit onderwerp wekt de suggestie dat wat we doen niet zou mogen en dat Bliss Hypothekenfonds onverantwoorde risico’s zou nemen door zich niet aan geldende wet en regelgeving te houden. We voelen ons vereerd met de eerste opmerking in uw artikel, maar we zijn zeker niet de enige aanbieder in Nederland.
Alle uitgevende instellingen, geregistreerde fondsen onder “light regime” of fondsen onder volledige vergunning kunnen gebruikmaken van de mogelijkheden om niet onder het verbod op het aantrekken van opvorderbare gelden te vallen door zich te houden aan wat in de wet hierover is vastgelegd. Bliss Hypothekenfonds maakt gebruik van de Vrijstelling van het Deel Gedragstoezicht financiële markten en Vrijstelling als bedoeld in artikel 5:4 van de wet op het financieel toezicht (Wft). Vanuit deze achtergrond is Bliss Hypothekenfonds bijvoorbeeld ook niet verplicht om een prospectus uit te brengen, omdat we hiervoor ook zijn vrijgesteld.
Bliss Hypothekenfonds is een zeer kleinschalig initiatief dat zonder groot kapitaal is opgestart en tegen zeer lage kosten wordt beheerd. Een boete van een toezichthouder zal de uitgevende instelling vanzelfsprekend niet kunnen dragen. Door te werken met een stichting zekerheden waar de belangen van de obligatiehouders zijn ondergebracht, hebben we de continuïteit gewaarborgd, mocht de uitgevende instelling worden geraakt door onverwachte kosten, die logischerwijs niet te dragen zijn.
Vanuit risicomanagement oogpunt hebben we deze oplossing geïmplementeerd, die niet wettelijk verplicht is, maar wel op eigen initiatief is opgezet om een veilige omgeving voor onze relaties te realiseren. Het bouwen aan dergelijke zekerheden is een weloverwogen keuze gezien onze achtergrond en doelgroep die kapitaalbehoud belangrijker vindt dan een hoog rendement.